TR  |  EN  |  RU
turkey turkey   azerbaijan kazakhstan kyrgyzstan turkmenistan uzbekistan kktc qha TAT BAŞQ
Ana Sayfa
Birlik Hakkında
Üye Haber Ajansları
Bildiri
Başkanın Mesajı
Tüzük
Haberler



Tataristan
“Мђдинђ” нђшрият йорты янђ бер энциклопедик сњзлек нђшер итђчђк
Казан, 7 апрель, “Татар-информ”. “Мђдинђ” нђшрият йорты “Россия Федерациясендђ Ислам” дигђн энциклопедик сњзлек сериясеннђн чираттагы томны басмага ђзерли. Ул “Россиянећ Њзђк-Ауропа љлешендђ Ислам” дип атала, диелђ Ислам РФ сайтыннан алынган хђбђрдђ. Сњзлектђ Вологда, Пенза љлкђлђре, Мордовия Республикасы, Россиянећ Њзђк федераль округлары тљбђклђрендђге мљселман мирасы турында мђгълњмат урын алачак.
IV том май аенда дљнья књрер дип фаразлана. Ел ахырына кадђр янђ ике том нђшер итњ ниятлђнђ икђн. Алар “Идел буенда Ислам” џђм “Урал тљбђгендђ Ислам” дип аталачак.
 
“Мђћгелек мђхђббђт” тљрекчђ нђшер ителђчђк

Истанбул, 7 апрель,“Татар-информ”, Књренекле татар халык шагыйре Габдулла Тукайныћ 27 еллык кыска гына гомерендђ кичергђн мђхђббђт вакыйгасы, мљгаен, беркемне дђ кызыксындырмый калмыйдыр. Бу кљнгђ кадђр аны галимнђребез ђле шагыйрь, ђле журналист буларак яки публицист яисђ ќђмђгать эшлеклесе буларак тикшерделђр, хђтта кайбер фђн эшлеклелђре аны кљчђнђ-кљчђнђ атеист итеп тђ књрсђтергђ тырышты. Тик беркем бу олуг талантныћ эчке дљньясына кереп, аныћ интим хислђренђ кагылырга кыймады кебек. Лђкин џђркем бер нђрсђне ачык белђ иде: Тукай да гашыйк булган, ул да яраткан, сљю газабында янган. Тик гыйшык хислђре кичерткђн кыз аны яратканмы, ђллђ шагыйрь ќавапсыз сљю сагышында саргайганмы – монысын анык кына ачыкларга беркем ашыкмады.Ул, бђлки, мђћгегђ бђхђс темасы булып кала бирер иде, ђгђр язучы Мирсђй Гариф (Марсель Гарипов) Габдулла Тукайныћ шђхси тормышына кагылышлы моментларга игътибар юнђлтеп, Зђйтњнђ Мђњлњдова белђн Тукай арасындагы хисси бђйлђнеш турында “Мђћгелек мђхђббђт” дип исемлђнгђн китап язмаган булса.
Автор 2006 елда дљнья књргђн ђлеге басманы тулыландырып, тљрекчђ нђшер итњ максаты белђн књптђн тњгел генђ Тљркиядђ булып китте. Билгеле булганча, Тукайныћ яраткан кызы Зђйтњнђ Тљркиядђ яшђгђн елларын кљндђлеккђ теркђп калдырган. Марсель Гарипов ђнђ шул кљндђлектђ урын алган мђгълњматларга таянып, Зђйтњнђнећ яшђгђн, булынган урыннарын эзлђп тапты џђм аларны фотографиягђ тљшереп йљрде. Бу ќђџђттђн ул Ђнкарада ТЉРЕКСОЙ оешмасы ќитђкчесе Дњсђн Касђинов белђн дђ очрашты. Нђтиќђдђ, ђлеге китапны ТЉРЕКСОЙ тарафыннан тљрекчђ нђшер итђргђ дигђн карарга киленде. Ул Габдулла Тукайныћ тууына 125 ел тулу кљннђрендђ тљрек укучысына тђкъдим ителђчђк.
Башкортостанныћ Октябрск шђџђреннђн килгђн язучы Марсель Гарипов Ђнкарада ТЉРЕКСОЙ оештырган Нђњрњз бђйрђме чаралары кысаларында Тљркия мђдђният министры белђн очрашты, Бљек миллђт мђќелесендђ (парламентта) татар халкы исеменнђн тљрек кардђшлђрне Нђњрњз белђн котлап, чыгыш ясады.
Марсель Гарипов Сљембикђ язмышына да битараф тњгел. Ул бњгенге кљндђ ханбикђбезнећ шђќђрђсе љстендђ эшли. Нияте – китап итеп тарихка кертеп калдыру. Бактыћ исђ, Сљембикђнећ ђтисе Йосыф мирзаныћ нђсел тамырлары тљрек солтаннарына, хђтта Мљхђммђт пђйгамбђрнећ варисларына кадђр барып тоташа икђн. Шђќђрђдђге кайбер исемнђрнећ тарихын љйрђнњ љчен Марсель Гарипов Истанбулда ИРСИКА оешмасы китапханђсендђ эзлђнњлђр алып барды.
Язучы шулай ук Истанбулдагы татар оешмалары белђн дђ очрашты. “Тукай” мђдђният џђм мђгърифђт њзђге оештырган кичђгђ Татарстан фђннђр академиясе галиме Зљфђр Рђмиев, Зђки Вђлиди Тоганныћ кызы, тарих профессоры Исђнбикђ Тоган, Бђйкент университеты галимђсе Илсљяр Рђмиева, Мђрмђрђ университеты татар теле укытучысы, филология фђннђре кандидаты Эрдал Шаџин, тљрки дљньяны тикшеренњлђр институты галимђсе Лђйсђн Шаџин, Тљркия дђњлђт телерадиокомпаниясенећ продюссеры Ђмђл Уйгур, Татарстанныћ Тљркиядђге вђкалђтле вђкиле консультанты Айдар Гашигуллин, Мђскђњ цирк артисты Рим Гайнетдинов џђм башка миллђттђшлђр катнаштылар. Татарча аш-су табыны артында узган бу очрашуда Марсель Гарипов њзенећ Ђнкара сђяхђте, Тљркиягђ килњенећ максаты турында сљйлђде. Китаплары белђн таныштырды. Берсен, Тљркиядђ яшђњче татарларныћ яшь буын вђкиленђ дип, 11 яшьлек Таћсылу Алтайга бњлђк ите.
Язучы љчен очрашу, њзе ђйткђнчђ, файдалы булды: профессор Исђнбикђ ханым њзенећ китапханђсендђ Сљембикђнећ шђќђрђ агачында урын алган кайбер исемнђр белђн бђйле чыганаклар булганын, аны язучыга бњлђк итђчђген белдерде.
“Мђћгелек мђхђббђт” китабына хђер-фатихасын биреп, аћа кереш сњз язган ђдђбият галиме Зљфђр Рђмиев исђ Тукайныћ књп томлы антологиясен чыгару љстендђ эш алып барылганлыгын, тик кызганычка, Тукайны љйрђнњче галимнђрнећ кљннђн-кљн кими баруын хђбђр итте.
Истанбулда гомер итњче миллђттђшебез Фђйзи Канра мђрхњм ђтисеннђн отып калган татарча такмакларны џђм њзе иќат иткђн шигырьлђрне сљйлђп књрсђтте.
Мђскђњдђн килгђн шамакай Рим Гайнетдинов исђ балаларны тљрле фокуслар књрсђтеп шаккатырды.
“Тукай” мђдђният џђм мђгърифђт њзђге рђисе Кюршат Алтай кунакларга оешманыћ килђчђк планнары турында сљйлђде.
Бњгенге кљндђ њзђк Габдулла Тукайныћ туган кљнен искђ алу џђм Туган тел бђйрђме чараларына ђзерлђнђ, бу нисбђттђн Татарстанныћ дђњлђт корылышлары џђм галимнђре белђн сљйлђшњлђр алып бара.

 
Татарстанда џђр мећ кешегђ 439 вакытлы матбугат туры килђ
Казан, 6 март, “Татар-информ”, Айгљл Фђхретдинова). Соћгы мђгълњматлар буенча, республикадагы џђр 1000 кешегђ 439 нљсхђ вакытлы матбугат туры килђ икђн. Россия буенча уртача књрсђткеч – 224. Агымдагы елныћ беренче яртысына Татарстан халкы 1 млн. 650 мећ нљсхђ басмага язылган. Аларныћ 65 проценты республика басмаларына, 22 проценты – ќирле басмаларга, 13 проценты – федераль басмаларга туры килђ. 2005 елда исђ, федераль басмаларга язылучылар љлеше 32 процент булган. Икътисади кризис шартларында республикада федераль басмаларга сорауныћ 2 тапкырга кимње књзђтелђ. Республика басмаларына язылу исђ беренче ярты еллыкта 6 процентка кими тљшкђн. Бу мђгълњматларны бњген “Татмедиа” агыентлыгыныћ ел йомгакларына багышланган кићђйтелгђн утырышында Директорлар Советы рђисе Марат Моратов ќиткерде.
Ђ менђ шђџђр-районнарда чыгучы басмаларныћ тиражлары кимемђгђн. Язылу кампаниясен аеруча Аксубай, Ђлки, Баулы, Биектау, Менделеевски, Тукай, Сарман районнары, Чаллы џђм Чистай шђџђрлђре актив алып барган. Бу чорда дђњлђт басмаларыннан “Ватаным Татарстан” белђн “Республика Татарстан”, федераль басмалардан “Российская газета”, “Комсомольская правда”, шулай ук “Восточный экспресс”, “Татарстан яшьлђре”, “Казанские ведомости”, “Вечерняя Казань” тиражларын арттырган. “Бњгенге кризис шартларында, матбугатка язылу бђясен арттыру турында карар кабул ителде. Редакция ќитђкчелђре актив эшчђнлек алып барганда, безнећ исђплђњлђр буенча, тиражларныћ кимње 10 проценттан артмаска тиеш”, - ди Марат Моратов.
Директорлар Советы рђисе тљбђк мђгълњмат агентлыклары арасында “Татар-информ” агентлыгыныћ зур нђтиќђлђргђ ирешњен аерым билгелђп узды. Моннан 3 ел элек республиканыћ бу тљп мђгълњмат агентлыгыннан тђњлегенђ 800 кеше файдаланса, хђзер бу сан 25 мећнђн арткан.
Агымдагы елга бурычларга килгђндђ, Марат Моратов алар арасыннан “Татарстан-Яћа гасыр” каналыныћ географиясен кићђйтњ, аны сыйфатлы программалар белђн баету, аерым алганда, “Яшь ТНВ” балалар каналын тљзњне, шулай ук республикада китап бастыру љлкђсен модернизациялђњне атады.
 
Tatarstanda saylawçılarnıñ 78,44 protsentı tawış birüdä qatnaşqan
(Qazan, 2 mart, “Tatar–inform”). Tatarstanda dürtençe çaqırılış TR Däwlät Sovetı deputatların saylawlarda tawış birü byulleten'nären eşkärtü tämamlandı diärlek. Bu xaqta RF Üzäk saylaw komissiäse tarafınnan oyıştırılğan selektor kiñäşmäse barışında Tatarstan Üzäk saylaw komissiäse räise Anatoliy Fomin belderde.
Xäzerge waqıtta saylaw uçastoklarında 2895 berketmäneñ 99,83 protsentı eşkärtelgän.
Tatarstanda terkälgän saylawçılarnıñ 78,44 protsentı tawış birüdä qatnaşqan.
Partiä isemlekläre buyınça “Berdäm Rossiä” (79,51 protsent), KPRF (11,1), LDPR (3,05) häm “Ğadel Rossiä/Pensionerlar/Tormış” (4,73) partiäläre iñ küp tawış cıyğan.
Şul räweşçä, Anatoliy Fomin bilgeläp ütkänçä, respubliqa parlamentına ike partiä – “Berdäm Rossiä” häm KPRF ütä, alar, başlanğıç mäğlümatlarğa qarağanda, 44 häm 6 deputat mandatı alaçaq.
Bermandatlı okruglar buyınça tawış birügä kilgändä, “Berdäm Rossiä” partiäsennän kandidatlar – 50 mandatnıñ 42сен, üz–üzlären kandidat itep kürsätüçelär 7 mandat ala.
Anataloy Fomin Tatarstanda saylawlarnıñ zakon nigezendä uzuı xaqında xäbär itte. Saylawlarda 13 meñ küzätüçe (şul isäptän Xalıqara küzätüçelär) eşlägän.
Anatoliy Fomin şulay uq saylaw komissiäläreneñ tawış birergä kilä almawçılar belän yaxşı eşläwen bilgeläp ütte. 100 meñ keşe öylärendä tawış birgän.
TR Üzäk saylaw komissiäse räiseneñ süzlärenä qarağanda, saylawlar barışında kimçeleklär küzätelmäde, tawış birü protsedurasınıñ qayber texnik üzençälekläre buyınça ğına täqdimnär buldı.
 
Казанда тљрек киносы фестивале узачак
(Казан, 2 март, “Татар-информ”, Рђсилђ Кђримова). 5-6 март кљннђрендђ Казанда Тљрек киносы фестивале узачак. Ђлеге ућайдан 4 март кљнне Казанга Тљркия Республикасы делегациясе килђ. Аныћ составында Кинематография џђм авторлык хокуклары дирекциясе генераль директоры Сеих Абдурахман, Тљркия Дђњлђт телерадиокомпаниясе генераль директоры урынбасары Зейнел Коз, Тљркия Кинематографистлары берлеге рђисе Исмаил Гюнес џђм башкалар бар.
“Татаркино” дђњлђт учреждениесеннђн алынган мђгълњматларга караганда, “Исђнмесез” (“Здравствуйте”) дип исемлђнгђн фестивальдђ Тљркиянећ ић яхшы фильмнары тђкъдим ителђ. Казанда ђлеге чара Азия иллђрендђ оештырылган “Тљрки телле иллђр” дигђн турне кысаларында уза.
Фестивальдђ Cannes, Montpellier, Seul, Pune, Houston, Selanik, San Sebestian кебек халыкара џђм милли кинофестивальлђрдђ ућыш яулаган картиналар књрсђтелђ. Тљгђлрђге, исемлектђ “Вечность”, “Кораблики из арбузной корки”, “Храбрые сердца”, “Белый ангел”, “Отец и сын”, “Счастье”, “Интернационал” дигђн фильмнар бар. Шул ук вакытта казанлылар игътибарына язучы Чыћгыз Айтматов ђсђре буенча тљшерелгђн “Подаренный судьбой” дигђн картина да тђкъдим ителђчђк.
Тљркия фильмнары атналыгы Тљркия Республикасы Мђдђният џђм туризм министрлыгы, Њсеш џђм бизнес њзђге (ТИКА), Тљрки сђнгате џђм мђдђнияте берлеге (ТЮРКСОЙ), СИНЕБИР кинематографистлар берлеге тарафыннан оештырыла. Шунысын да билгелђп њтђргђ кирђк: оештыручылар мондый чараларны џђм фильмнарныћ режиссерлары, актерлары белђн иќади очрашуларны Казакъстан, Тљрекмђнстан, Кыргызстан, Ђзђрбђйќан џђм Њзбђкстанда да уздырырга ниятли. Моннан тыш, ђлеге иллђрдђ актерлар катнашында Гала-концерт та тђкъдим ителђ.
Казанда фестиваль “Сувар-Плаза” сђњдђ њзђгенећ “Гранд-синема” кинотеатрында узачак.
 
<< Başlat < Önceki 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Sonraki > Son >>

Sayfa 9 > 14
  TKA 2008