TR  |  EN  |  RU
turkey turkey   azerbaijan kazakhstan kyrgyzstan turkmenistan uzbekistan kktc qha TAT BAŞQ
Ana Sayfa
Birlik Hakkında
Üye Haber Ajansları
Bildiri
Başkanın Mesajı
Tüzük
Haberler



Tataristan
28 февральда бљтен дљнья татар ќђмђгатьчелеге Татар ашлары кљнен билгелђп њтђчђк
(Казан, 6 февраль, «Татар-информ», Милђњшђ Низаметдинова). Ђлеге чара татар аш-су остасы Юныс Ђхмђтќановныћ туган кљненђ туры китереп оештырыла џђм шул ућайдан Бљтендљнья татар конгрессы Башкарма комитеты бу кљнне, узган елныћ кљзендђге «Чђкчђк patry» кебек њк,  «Љчпочмак patry» акциясе рђвешендђ њткђрњ мљрђќђгате белђн чыккан.
БТК БК књп санлы татар мђдђни оешмаларына Юныс Ђхмђтќанов џђм љчпочмак рецепты, аны пешерњ серлђре язылган текст белђн бергђ, шушы татар ризыгын ђзерлђњ књренешлђре тљшерелгђн фотосурђтлђр дђ тараткан. Аны исђ «Туган тел» Бљтенукраина мђдђни њзђге ђзерлђп ќибђргђн. БТК БК, њз чиратында, миллђттђшлђрне, бигрђк тђ яшьлђрне, ђлеге њзенчђлекле милли чарада катнашырга љнди џђм «Љчпочмак patry» акциясе њткђрелње турында материаллар кљтеп кала, дип хђбђр итђ Башкарма комитетныћ якын џђм ерак чит иллђрдђге татар иќтимагый оешмалары белђн эшлђњ бњлеге ќитђкчесе Рљстђм Гайнетдинов.
 
Бљтендљнья татар яшьлђре форумы бюросы Чњпрђледђ утырыш уздырачак
(Казан, 3 февраль, “Татар-информ”, Ландыш Харрасова). 7 февраль кљнне Бљтендљнья татар конгрессы Башкарма комитеты каршында эшлђњче Бљтендљнья татар яшьлђре форумы бюросы Татарстанныћ Чњпрђле районында књчмђ утырыш уздырачак. Бюро рђисе Руслан Айсин хђбђр итњенчђ, анда татар авыллары язмышы џђм яшьлђрнећ авылларны саклаудагы роле мђсьђлђсе каралачак.
“Яшьлђр авыллардан китђ џђм књпчелеге шђџђргђ килеп ассимиляциягђ бирелђ. Авыллар таркалган саен татарныћ да демографиясе какшый”, ди Руслан Айсин.
Аныћ ђйтњенчђ, књчмђ утырыш Чњпрђленећ ике авылында булачак. Мњнчђлидђ – тњгђрђк љстђл, ђ Исе Кђкерледђ – авыл сђнгатькђрлђре ђзерлђгђн концерт каралган.
“Анда ќирле ќитђкчелђр, районныћ мђгариф џђм мђдђният бњлеге хезмђткђрлђре, Татарстанныћ Апас, Кайбыч, Тђтеш, Югары Ослан районнарындагы яшьлђре форумы бюросы ђгъзалары катнашачак. Казаннан Татарстан мђдђният министрлыгы белђн мђгариф џђм фђн министрлыгы вђкиллђре барачак”, ди Руслан Айсин.
Бљтендљнья татар яшьлђре форумы бюросыныћ бњгенге кљндђ ић беренче бурычы – урыннардагы вђзгыятьне белњ. Шућа алар Русия тљбђклђре џђм Татарстан районнарында књчмђ утырышлар уздыра. Руслан Айсин ђйтњенчђ, алар књптђн тњгел Югары Осланда милли мђгарифкђ багышланган тњгђрђк љстђл њткђргђн.
“Анда “Татар моћы” фестиваленећ зонара бђйгесе оештырылды. Џђм концерттан соћ татар яшьлђре активлары џђм хакимият вђкиллђрен бергђ ќыйдык. Югары Осланда књбрђк руслар яши џђм анда милли мђгариф проблемасы бар, ђмма анда аны чишђргђ тырышлар”, ди Руслан Айсин.
Билгеле булганча, быел Русиядђ яшьлђр елы. Џђм яшьлђр форумы бюросы да њз алына урыннардагы татар яшьлђре хђрђкђтен торгызу, аларга ќан кертњ максатын куя.
 
Мљселман йолаларына багышланган фильмнар тљшерњ эше тђмамланды
(Казан, 2 февраль, “Татар-информ”). Россия Ислам университетында “Исем кушу”, “Никах” џђм “Ќеназа” кебек мљселман гореф-гадђтлђре џђм йолаларына багышланган документаль фильмнар циклын тљшерњ тђмамланды.
РИУныћ матбугат хезмђтеннђн алынган мђгълњматларга караганда, якын араларда ђлеге љч фильмны тђкъдир итњ чарасы булачак. Моннан тыш, мљселман фильмнарына багышланган проектны дђвам итњ дђ књздђ тотыла.
Ђйтергђ кирђк, документаль фильмнар тљшерњнећ тљп максаты — динкардђшлђребезгђ тормышта еш кулланыла торган мљселман йолалары турында кић мђгълњмат бирњ џђм аларны љйрђтњ. Фильмнар барысы да режиссер Рђмис Нђќмиев ќитђкчелегендђге профессиональ тљркем тарафыннан башкарылган.
 
Австралия татарлары Истанбулдагы миллђттђшлђр белђн очрашты
(Истанбул, 28 гыйнвар, “Татар-информ”, Рушания Алтай). Књптђн тњгел Австралия татарлары Истанбулдагы миллђттђшлђребез белђн очрашты.
Бу айларда ќђй фасылы дђвам иткђн ерак материк иленнђн килгђн Шљџрђт Вђли џђм аныћ гаилђсе еллык ялларыныћ бер љлешен ана Ватан - Татарстанда уздырырга булганннар. Шул хђтле ерак юлга чыккач, алар Истанбулга да тукталырга карар кылганнар.
Мђгълњм булганча, бњгенге кљндђ Австралиядђ 500гђ якын татар яши, алар моннан алтмыш елга якын элек Кытай якларыннан књченеп килгђннђр. Аделаида шђџђре татар-башкорт ќђмгыятенећ рђисе булган Шљџрђт Урумчидђн ђлеге калага 17 яшендђ барып урнаша. Яћа мохиткђ иялђшње бик ансат булмаса да, ул инглиз телен њзлђштереп, югары белем ала, хђзерге вакытта бер коммуникация ширкђтендђ архитектор-дизайнер булып эшли. Дљньяныћ нинди генђ почмагында яшђвенђ карамастан милли кемлеген, ана телен саклап калуга зур ђџђмият бирегђн Шљџрђт 1991 елныћ кышында туганнан туган апасы Мљшђррђф џђм туганнан туган энесе Азат белђн Казанга килеп, ике ай татар телен камиллђштерњ курсларына катнашты, Татарстан тормышын, миллђттђшлђренећ гореф-гадђтлђрен љйрђнде, “Азатлык” татар яшьлђре берлеге егет-кызлары белђн аралашты. Бер елдан соћ шул килњдђ танышкан Казан кызы Дилђрђ белђн гаилђ тормышы корып ќибђрде. Хђзер алар ике бала њстерђлђр. Казан авиация институтын тђмамлап, Австралиядђ экологияне саклау фирмасында инженер булып эшлђњче Дилђрђ, кызлары Руфия, уллары Даниялгђ инглиз теле белђн беррђттђн татар телен дђ камил дђрђќђдђ белњлђрен шарт итеп кушкан. Чљнки, Дилђрђ белђн Шљџрђтнећ ђйтњенчђ, гаилђдђ бары тик туган телдђ генђ аралашалар. Башкача ана телен саклап калу мљмкин тњгел, ди алар. Тик барыбер чын татар мохитыныћ булмавы њзен сиздерђ, књрђсећ, Дилђрђ, Казанда ял иткђндђ балаларын татар гимназиясе дђреслђренђ йљртђ. Бу, беренчедђн, ана теленећ њзенчђлеклђрен, гореф-гадђтлђрен, татар ђдђбиятын, мђдђниятен якыннан љйрђнњгђ этђрсђ, икенчедђн, 14 яшьлек Руфия белђн 8 яшьлек Даниялгђ ватан туфракларындагы њз яшьтђшлђре белђн аралашып, яћа дуслар казанырга нигез булган.
Вђли гаилђсе Татарстандагы бер генђ сђгатьне дђ бушка уздырмаган: џђр кљнне музейларга, сђнгать галереяларына, концерт-театрларга йљргђннђр, татар гаилђлђре, туган-тумачалар белђн аралашканнар, Бљтендљнья татар конгрессы ќыелышларына, “Яћа гасыр” телевиденисенећ “Татарлар” тапшыруына катнашканнар.
Миллђт ќанлы бу књркђм гаилђ Австралиягђ кайтышлый тукталган Тљркиядђ дђ миллђттђшлђре белђн аралашуга бик шат булдылар. “Тукай” мђдђният џђм мђгърифђт њзђге оештырган кичђгђ килгђн Истанбул татарларына Австралиядђге милли тормыш, њзлђренећ гаилђ гадђтлђре, кљнгерђлђр иленећ њзенчђлеклђре турында сљйлђделђр. Ќылы атмосфера эчендђ татарча табын артында њткђн очрашу Истанбулда татар мохитыннан ерак калган балаларга да менђ дигђн аралашу мљмкинлеге бирде. Теллђре тљрекчђгђ авышкан татар балалары Австралия кунаклары белђн сљйлђшђ алыр љчен туган теллђрен искђ тљшерергђ мђќбњр булдылар, тел белњнећ ђџђмиятен аћладылар.
Кичђ ќыр-моћ белђн њрелеп барды, “Туган тел”, “Аерылмагыз”, “Бљтендљнья татарлары” кебек ќырлар ќырланды, истђлеклђр яћартылды. Килђчђктђ аралашып тору љчен телефон номерлары, электрон почта адреслары алынды.
Икенче кљнне Австралия кунакларын Татарстанныћ Тљркиядђге вђкалђтле вђкиле Радик Гыйматдинов кабул итте. Анда сњз башлыча Татарстанныћ Тљркия белђн элемтђлђре турында барды, Австралиянећ чит иллђр белђн, шул исђптђн Россия белђн мљнђсђбђтлђре дђ читлђтеп њтмђде. Вђли гаилђсе вђкалђтле вђкилгђ ерак материк илендђге татарлар џђм тљрек диаспорасы турында кић вђ кызыклы мђгълњмат бирде, истђлек бњлђге тапшырды.
Шљџрђт џђм Дилђрђ Вђли буш вакытларын Истанбулныћ тарихи урыннары белђн танышып уздырдылар, Тљркиядђге туганнары белђн аралаштылар. Милли ќанлы Истанбул татарлары, эшкуарлар Фарук џђм Фазыл Љзђн гаилђлђрендђ кунакта булып, Тљркиядђн зур канђгатьлђнњ белђн аерылдылар.
 
Агымдагы елныћ 26 гыйнваренда Татарстанныћ яћа Гаилђ кодексы гамђлгђ керде
(Казан, 28 гыйнвар, “Татар-информ”). Агымдагы елныћ 26 гыйнваренда Татарстанныћ Яћа гаилђ кодексы гамђлгђ керде. Ђлеге кодекс никахка керњ џђм гаилђ мђсьђлђлђренђ кагылышлы барлык норматив актларны да бер урынга туплый. Бу хакта бњген “Татмедиа” агентлыгында узган матбугат очрашуында ТР Министрлар Кабинеты карамагындагы Гражданлык хђле актларын теркђњ идарђсе (ЗАГС) башлыгы Эльмира Маврина хђбђр итте.
Э. Маврина журналистларны Татарстан закон чыгаручылары эшлђгђн кодексныћ њзенчђлеклђренђ тукталып, федераль њзђкнећ тљбђклђргђ, милли њзенчђлеклђрне исђпкђ алып, берничђ мђсьђлђдђ мљстђкыйльлек бирњен белдерде. Ягъни федераль њзђк тљбђклђрне 16 яшькђ ќиткђнче никахка керњ тђртибен џђм шартларын билгелђњне, никахны теркђгђч, милли њзенчђлеклђрне исђпкђ алып, фамилия алмаштыру џђм балага фамилия бирњ љлкђсендђ њз иркенђ куя.
Тљгђлрђк ђйткђндђ, яшьлђр 16 яшькђ ќиткђнче никахка керергђ телђсђ, аларныћ моћа ќитди сђбђплђре булырга тиеш. Татарстанныћ Гаилђ кодексы бу сђбђплђрне књрсђтеп бирђ. Ђгђр кђлђш авырлы яки бала тапкан булса, егет яки кызныћ тормышларына куркыныч янаса (берђрсе онкологик авыру булса) закон 16 яшькђ ќиткђнче никахка керергђ рљхсђт итђ. Эльмира Маврина сњзлђренчђ, Россиянећ 18 тљбђгендђ шушы практика кулланыла. Бу очракта никахны теркђњ турындагы гаризадан тыш, кђлђшнећ авырлы булуы турныдагы белешмђ џђм ата-аналарныћ ризалыгын раслаган документ кирђк.
Э. Маврина никахлашучыларныћ фамилия алу џђм балага фамилия бирњ мђсьђлђсенђ аеруча игътибар биреп, хђзер зыялылар арасында милли традициялђргђ нигезлђнгђн кыскартылган фамилиялђргђ љстенлек бирњчелђрнећ барлыгын белдерде. Хђзер исђ аларныћ телђклђре юридик яктан беркетелђ. Мђсђлђн, Хђкимов дигђн кеше њзенећ фамилиясен Хђким дип яздыра ала.
Ђ балага фамилия бирњгђ килгђндђ, Гаилђ кодексы тђкъдим иткђн вариантлар бишкђ ќитђ. Баланыћ ата-анасы никахтан соћ њзлђренећ элекке фамилиялђрендђ калсалар, алар балага атасыныћ яки анасыныћ фамилиясен бирергђ мљмкин. Љстђвенђ атасы, ике яктан бабалары исеменнђн дђ фамилиялђр ясала ала.
 
<< Başlat < Önceki 11 12 13 14 Sonraki > Son >>

Sayfa 12 > 14
  TKA 2008