TKA Online · 2026

Ortak Türk Kültür Mirası: UNESCO Listesindeki Değerler

Kültür · TKA Online · 2026

Türk dünyası, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan onlarca eserle insanlığın ortak hafızasında özel bir yere sahip. Semerkant’ın kubbelerinden Konya’nın Selçuklu mimarisine uzanan bu miras, ortak kimliğin en güçlü temellerinden biri.

İpek Yolu’nun İncileri

Özbekistan’ın Semerkant, Buhara ve Hive şehirleri, Türk-İslam mimarisinin başyapıtlarını barındırıyor. Kazakistan’daki Hoca Ahmet Yesevi Türbesi, Timur dönemi mimarisinin doruk noktalarından biri olarak 2003’ten beri listede yer alıyor. Türkiye’den Selimiye Camii ve Divriği Ulu Camii de aynı geleneğin Anadolu’daki zirveleri.

Semerkant'ta Registan Meydanı'nın çinili kubbeleri gün batımında
Semerkant, ortak mirasın en tanınmış sembollerinden biri.

Somut Olmayan Miras da Listede

Nevruz, aşçılık geleneği, Dede Korkut mirası, atlı okçuluk ve Karagöz gibi unsurlar, birden fazla Türk devletinin ortak dosyalarıyla UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne taşındı. Bu ortak başvurular, kültürel işbirliğinin en somut göstergeleri arasında.

Miras UnsuruÜlke / Ortak DosyaListeye Giriş
Hoca Ahmet Yesevi TürbesiKazakistan2003
Semerkant – Kültürler KavşağıÖzbekistan2001
NevruzÇok uluslu ortak dosya2009
Dede Korkut mirasıTürkiye, Azerbaycan, Kazakistan2018

Restorasyon ve Koruma Projeleri

Türk Kültür ve Miras Vakfı öncülüğünde yürütülen restorasyon programları, 2026’da üç yeni sahada devam ediyor. Uzman değişimleri sayesinde İstanbul’daki restorasyon deneyimi Semerkant’a, Bakü’deki konservasyon birikimi Konya’ya aktarılıyor.

Miras Turizme Nasıl Dönüşüyor?

  • Ortak “Türk Dünyası Miras Rotası” tur paketleri hazırlanıyor;
  • Müze kartları arasında karşılıklı tanıma anlaşmaları genişliyor;
  • Dijital arşivlerle eserler sanal ortamda gezilebiliyor;
  • Genç gönüllü koruma kampları her yıl düzenleniyor.

Ortak miras, ortak geleceğin anahtarı. Korunan her eser, Türk dünyasının birbirine bağlanan hikâyesinin bir sayfası.